گرفتگی عضلات کمر: علت و درمان

گرفتگی کمر به صورت یک واکنش انقباضی درد عضلات پشت و به خصوص کمر، اتفاق می افتد. گرفتگی و اسپاسم عضلانی کمر و درد شدید ممکن است در اثر تحریک یا آسیب به اعصاب، رباط ها و یا ماهیچه های کمر، ایجاد شود. افرادی که از گرفتگی کمر رنج می برند، همچنین احساس درد شدید و سفت شدن ماهیچه همراه با سفتی و یا بر آمدگی قابل لمس را دارند. در بیشتر موارد، این واکنش های انقباضی عضلات و خشکی کمر ، درست پس از ایجاد جراحت به وجود می آیند ولی در بعضی موارد ممکن است ظاهر شدن آن ها چند ساعت تا چند روز طول بکشد.

علائم و نشانه ها

علائم گرفتگی کمر عبارت اند از کمر درد ناگهانی، به هنگام هل دادن، کشیدن یا چرخیدن. برخی از افراد مبتلا به گرفتگی عضلات کمر، می توانند همچنان به فعالیت خود ادامه دهند ولی پس از چند ساعت، خونریزی عضلات باعث کشیده شدن تاندون ها و ماهیچه ها گشته و ادامه  فعالیت را ناممکن می سازد. در بیشتر موارد، افراد مبتلا به گرفتگی عضلات کمر، در حالت خوابیده، با زانو های خم به سمت داخل و ستون فقرات قوس دار، بیشترین احساس راحتی را می کنند

علت ها و دلایل

در بیشتر موارد، گرفتگی عضلات کمر به دلیل کشیدگی عضلات کمر، تورم، حساسیت به لمس و یا التهاب ماهیچه به وجود می آید. هر نیرویی که به حد کافی قدرتمند باشد، می تواند تاندون ها و یا ماهیچه های کمر را پاره کند. این عارضه در بعضی ورزش های خاص که با کشیدن، هل دادن و چرخیدن سریع سر و کار دارند شایع است، مانند گلف، بیس بال، بسکتبال، فوتبال و وزنه برداری.

خطر ابتلای برخی افراد به گرفتگی عضلات کمر، بیشتر است. این عوامل خطر عبارت اند از ضعف عضلات شکم، ضعف یا انعطاف ناپذیری عضلات روی ستون مهره، سفت شدن عضله پشت ران، لوردوز (انحنای بیش از حد ستون فقرات به طرف جلو)، تومور، تنگی کانال نخاعی، فتق دیسک کمر، لغزش مهره، اسپوندیلوز و آرتروز.

زمان مراجعه به پزشک

شما باید به پزشک مراجعه کنید، اگر:

  • روش های خود درمانی اثری نداشتند.
  • گرفتگی ها و درد به صورت مکرر اتفاق می افتند. زیرا ممکن است علت آن ها عارضه ای دیگر باشد.
  • درد به دلیل ضربه یا زمین خوردن است.
  • احساس ضعف، تعرق، درد شکمی، تب، استفراع و تهوع می کنید.
  • در نواحی مختلف پا ، مقعد یا کشاله ی ران، احساس بی حسی و درد می کنید.
  • اختیار مثانه و شکم خود را ندارید.
  • وزن شما بی دلیل کم شده است.
  • درد بیش از دو هفته باقی بماند یا شدید و ممتد باشد.
  • سابقه ی سوء مصرف مواد، سرطان یا پوکی استخوان دارید.

راه ها و روش های درمان

 توقف فعالیت ها

حتی اگر حس می کنید که گرفتگی کمر شما شدید نیست، نیاز است هر نوع فعالیتی که باعث آن شده است را متوقف نمود. شما می توانید آن ناحیه را برای تسکین ماساژ دهید.

  استراحت

استراحت برای کمک به بهبودی سریع تر ماهیچه، حیاتی است. اگر جراحت ماهیچه ای باعث گرفتگی عضلات کمر شده باشد، به دو تا سه روز استراحت نیاز است. در طی دوره ی استراحت، حتما مقدار کمی تحرک مانند راه رفتن آرام داشته باشید در غیر این صورت عضلات ممکن است خشک شده و سفت شوند. با این حال لازم است که هنگام تحرک احتیاط کرده و از خم شدن و چرخاندن بدن پرهیز شود زیرا احتمال افزایش گرفتگی وجود دارد.

  کمپرس سرد

پس از ایجاد جراحت ممکن است جریان خون در بافت افزایش یافته و منجر به التهاب و درد شود. استفاده از کمپرس سرد می تواند در درمان گرفتگی عضلات کمر و رفع علائم را در اولین گرفتگی عضلات کمر موثر باشد، ولی در دفعات بعدی، کمپرس گرم باید قبل از سرد استفاده شود. در طول اولین روز، هر دو ساعت به مدت 15 دقیقه از یخ استفاده کنید.

  کمپرس گرم

هر گونه گرما می تواند درد را تسکین دهد ولی برای نتایج بهتر می توان از گرم کردن به همراه رطوبت استفاده کرد. گرما به شل شدن عضلات گرفته کمک می کند و باید هر بار پس ار استفاده ی کمپرس سرد، از گرما استفاده کرد. اگر نمی خواهید بیرون رفته و از فروشگاه یک پد گرم کننده ی مرطوب تهیه کنید، می توانید از یک حوله ی خیس خورده در آب گرم استفاده کنید. همچنین حمام یا دوش گرفتن با آب گرم می تواند موثر باشد. شما باید گرمای همراه با رطوبت را هر چهار ساعت یک بار به مدت 15 دقیقه استفاده کنید تا جایی به درمان گرفتگی کمر ختم شود.

لازم به ذکر است که در برخی افراد، گرما موجب افزایش درد می شود، اگر این اتفاق برای شما افتاد، این روش را فورا متوقف کرده و فقط از کمپرس های سرد استفاده کنید.

 بالا بردن پا

بسیاری از کسانی که از گرفتگی عضلات کمر رنج می برند، ناراحتی زیادی دارند. موقعیت های خاصی می توانند تا حدی تسکین دهنده باشند. در زیر به برخی از آن ها اشاره شده است. تمامی این موقعیت های شامل بالا بردن پا می باشند.

  • زانو های خود را بالا تر از لگن قرار دهید.
  • موقع نشستن پاهای خود را روی یک چهار پایه قرار دهید.
  • می توانید پا های خود را روی چند بالش گذاشته تا در سطح بالاتری قرار بگیرند.
  • روی یک تخت سفت خوابیده و پا های خود را روی یک صندلی قرار دهید. به صورتی که زانو ها 90 درجه خم شده باشند.

 تکنیک آرامش بخشی

بیشتر افرادی که از گرفتگی های کمر رنج می برند، نمی توانند به درستی بدن خود را آرام کنند. ولی روش های به خصوصی می توانند در از بین بردن درد ناشی از گرفتگی های کمر، به شدت تاثیر گذار باشند. هنگامی که شما بتوانید با فکر کردن به دیگر چیز ها (یا پاک کردن کل افکار) حواس خود را پرت کنید، می توانید به خود آرامش داده و بهتر نفس بکشید که این به نوبه ی خود باعث کاهش سفتی عضلات و در نتیجه درد می شود. برخی از راه های مناسب برای منحرف کردن افکار عبارت اند از صحبت کردن با یک فرد عزیز، تماشای یک برنامه ی تلویزیونی، مطالعه و یا مدیتیشن.

 نرمش ملایم

فرد نباید هیچ گاه هنگام شروع گرفتگی عضلات کمر ورزش کند ولی وقتی که انقباض و درد به حداقل خود رسیدند، نرمش های زیر مناسب اند :

اگر انقباض یا ناراحتی در ناحیه ی کمر احساس می شود، می توانید کمر خود را صاف نگه داشته و قدم بزنید، همچنین زانو های خود را بیشتر از حد معمول بالا بیاورید.

می توانید با بالا بردن بازو ها به بالای سر خود، به آرامی عضلات پشتی خود را بکشید. هر بار تا ده یا پنج را شمرده و 10 بار تمرین را تکرار کنید. روزانه سه الی چهار بار این تمرین را انجام دهید.

روی زمین بخوابید، زانو ها را خم کرده و کف پا های خود را روی زمین قرار دهید. سپس با احتیاط یک زانو را به سمت سینه ی خود کشیده و 10 ثانیه نگه دارید، سپس این حرکت را با پای دیگر انجام دهید. روزی دو یا سه بار، هر بار 5 تا 10 مرتبه این عمل را تکرار کنید. این تمرین ممکن است درد برخی افراد را افزایش دهد. اگر این اتفاق افتاد، بلافاصله تمرین را متوقف کنید.

 دارو

اگر روش های دیگر کارساز نبودند، می توانید مصرف NSAIDs (دارو های ضد التهاب غیر استروئیدی) را شروع کنید. این دارو برای درمان کمر درد در هر دو نوع نیازمند و بدون نیاز به نسخه ی پزشک، موجود است. همچنین می توانید از شل کننده های عضلانی استفاده کنید، ولی هنگام مصرف آن ها نباید رانندگی کرد.

 فیزیوتراپی

شما همچنین می توانید به یک فیزیوتراپیست مراجعه کنید. آن ها با استفاده از روش های شل کردن عضلات، فراصوت و گرم کردن، می توانند گرفتگی ها را از بین ببرند. همچنین قادرند تمرینات ایمن و مناسبی را به شما آموزش داده که هم باعث افزایش انعطاف پذیری و هم تقویت عضلات شما می شوند.

TENS(تحریک الکتریکی عصب از روی پوست)

این نوعی دیگر از تحریک الکتریکی است که به وسیله ی قرار دادن پد هایی روی سطح پوست، انجام می شود. این روش می تواند به کنترل درد ناشی از گرفتگی ها در برخی افراد، کمک کند.

اساس کار این روش مشابه طب سوزنی است. به این صورت که تحریک عصب می تواند موجب تغییر در نحوه ی رسیدن پیام درد به مغز شده و به طور بالقوه درد را کاهش دهد. این روش می تواند به خصوص در مدیریت درد ناشی از گرفتگی، در طول شب مفید باشد، به ویژه اگر این درد باعث به هم خوردن برنامه ی خواب فرد شود.

تزریق

تزریق کورتیزون می تواند موجب از بین رفتن درد تا چند ماه شود و این به خصوص هنگامی درست است که گرفتگی، در پا ایجاد درد کند.

تزریق اوزون باعث رسیدن مستقیم اکسیژن فعال (مخلوط اکسیژن و اوزون –O3) به بافت آسیب دیده می شود. این روش درمان، با کمترین میزان تهاجم، باعث رسیدن مستقیم آثار بازسازی کننده و ضد التهاب اوزون پزشکی، به بافت ملتهب می شود. تزریق اوزون کاملا ایمن است، اگر به وسیله ی پزشک متخصص و آموزش دیده انجام شود.

حرکات ورزشی

صاف نگاه داشتن پشت و راه رفتن به حالتی که زانو ها بیش از حد معمول بالا بیایند. این تمرین به خصوص در گرفتگی عضله کمر و انقباضات و ناراحتی های مربوط به آن موثر است.

کشیدگی های ملایم در عضلات پشتی به وسیله ی بردن بازو ها به بالای سر. در هر بار انجام این عمل 5 تا 10 ثانیه حالت خود را نگه داشته و سپس دست را پایین بیاورید. این تمرین را روزی 3 تا 4 مرتبه ی 10 تایی انجام دهید.

روی زمین خوابیده و با خم کردن زانو های خود، کف پا را روی سطح زمین قرار دهید. سپس به آرامی یک زانو را به سمت سینه ی خود کشیده و 10 ثانیه حالت خود

را حفظ کنید، سپس پای خود را پایین آورده و با پای دیگر این کار را انجام دهید. برای هر پا دو تا سه مرتبه ی 10 تایی اگر می توانید آن را تحمل کنید، کافی است. اگر این تمرین علائم عارضه را افزایش می دهد، انجام آن را متوقف سازید.

نکته : این تمرینات را به هنگام شروع گرفتگی عضلات کمر انجام ندهید. این تمرینات زمانی که درد کاهش یافته و انقباض در حداقل میزان خود است، مناسب می باشند.